تبليغاتX
نگهداری وتعميرات بهره ور فراگير
Total Productive Maintenance - TPM

يا حنّان : خوش آمدید برای ادامه ارتباط  و دريافت مطالب جديد مشترک خبر نامه سايت شوید.


اثر بخشي کلي تجهيزات  OEE

نظر سنجي هزينه هاي نت در كاخانجات ايران جديد

نظر سنجي  نرم فزار نتCMMS


در بسياري از دوره هاي آموزشي ام در خصوص اثر بخشي کلي تجهيزات به جايي مي رسيم كه ملاحظه مي شود شركتها اين شاخص را هر ماه يا هر هفته محاسبه مي كنند و با داده هاي متغيير براي ماه يا دوره بعدي مجدد محاسبات تكرار مي شود و بر حسب اتفاق و انحرافات سيستم كارخانه، مقادير بالا يا پايين ميرود.

يكي از مهم ترين مباحث تكميلي پياده سازي اين شاخص ، اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه براي بهبود شاخص مي باشد در اين زمينه چند گام را بايد در نظر داشت.قبل از آنكه به بررسي اين گام ها پرداخته شود بايد نسبت به محاسبه صحيح و صحت داده هاي جمع آوري شده اين شاخص اطمينان حاصل شود زيرا كه كوچك ترين اشتباه و عدم آگاهي باعث انحراف و اتلاف هزينه اي فراواني در آينده مي گردد.

تاكيد مي گردد كه اگر براي اولين بار شاخص را محاسبه كرديد و با داده هاي محاسباتي بالاي 70 درصد برخورد كرديد مطمئنا” در سيستم اجرايي اين شاخص اشتباه و انحراف داريد و نياز است بازنگري كلي در آن داشته باشيد.

با پذيرش و رعايت پيش فرض فوق محاسبات شاخص انجام و OEE=55% شده است

ادامه مطلب
350 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  دوشنبه 29 بهمن1386    10:46 | ناصر جلالی  | 

"سيستم پاداش يا آكورد ماهانه كارخانه را بر مبناي شاخص اثر بخشي كلي تجهيزات پايه ريزي كنيد."

اين يك پيشنهاد برنده برنده براي كارخانجات است هم مشتري ، هم سهام داران كارخانه و هم پرسنل كارخانه از آن نفع مي برند.شاخص اثر بخشي كلي تجيهزات در سه سطح كليدي و مهم يك كارخانه شامل : دسترسي ، عملكرد و كيفيت بنا شده است.در مورد نحوه محاسبه و تعاريف اثر بخشي كلي تجهيزات مطالب زيادي ارائه داده ايم و تكرار آنها نيازي نيست.

امّا در كارخانجات ايران عموما" سيستم پاداش ماهانه و يا همان آكورد مبتني بر افزايش كميت توليد مي باشد و دقيقا" يك فرهنگ غير كيفي و ايجاد توقعات كاذب را در سازمان ايجاد مي كند.افزايش توليد يا اضافه توليد به چه مفهوم است؟ خط توليد چگونه بيش از ظرفيت تعريف شده اسمي تجهيزات و يا برنامه ريزي شده كارخانه مي تواند توليد كند؟ چگونه ممكن شده است كه اين ماه ظرفيت توليد بالا رفته است؟ و ... بعد از پذيرش اين مبحث در ماه هاي آتي چه پيش مي آيد؟ آيا اپراتور توليد با بيش از توان ظرفيت تجهيز مي تواند توليد كند؟ چه شده است كه توانسته است؟

ادامه مطلب
346 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  سه شنبه 23 بهمن1386    7:18 | ناصر جلالی  | 

ديروز كلاس اثربخشي كلي تجهيزات در مشهد براي كارخانجات فعال در زمينه صنعت خودرو برگزار شد در اين كلاس مباحث و اصول و نحوه اجراي اين شاخص بررسي شد وليكن سوالات و ابهامات شركت كنندگان در اين كلاس نشانگر تصور اشتباه و نحوه نادرست اجراي و پياده سازي اين شاخص در كارخانجاتشان داشت حدودا" از شش كارخانه نسبتا" فعال و بزرگ شركت كرده بودند و اكثرشان مشكلات زيادي داشتند برخي از سوالات مطرح شده آنها را به صورت كلي در اينجا مي آورم.

۱- مشاهده مقدار منفي در داده هاي بخش عملكرد شاخص اثربخشي كلي تجهيزات؟

۲- از يك تجهيز براي توليد دو الي سه محصول در يك شيفت كاري استفاده مي شود شاخص چگونه محاسبه مي شود؟

۳- شاخص اثر بخشي كلي تجهيزات را مشتري يا نماينده او و يا مشاور ايزو تي اس براي تمامي تجهيزات خط توليدمان خواسته است چگونه محاسبه كنيم و شاخص كلي را در آوريم؟

۴- شاخص اثربخشي كلي تجهيزات كارخانه ما هميشه بالاي ۹۰ درصد است؟!

5- حذف مقادير شاخص او اي اي در صورت و مخرج كسرهاي ضرب شونده و عدم نياز به محاسبه ميزان توقفات تجهيزات ؟

6- شاخص او اي اي را براي يك واحد كارخانه چگونه محاسبه كنيم؟

7- آيا مقدار زمان استراحت براي صرف غذا و چاي و نماز را در مقادير سطح دسترسي بياوريم؟

8- سازه گستر سايپا از ما خواسته است كه بازه زماني سطح دسترسي را بر مبناي 24 ساعت محاسبه كنيم چگونه ؟ درست است؟ چرا؟

قبلا" در يك از مطالب سايت در چند هفته اخير مقاله اي را تحت عنوان نقش شاخص اثر بخشي کلي تجهيزات OEE در نگهداري و تعميرات کارخانجات صنعت خودرو و چک ليست ارزيابي آن قراردادم اين مقاله در مجله سامانه در زمان برگزاري كنفرانس نت در تهران چاپ شد ولي سوالات فوق باعث شده كه مطالبي مفصل در خصوص نحوه و مشكلات پياده سازي شاخص اثربخشي كلي تجهيزات آماده كنم و در يكي از مجلات صنعت خودرو كشور چاپ شود.اگر شما نيز سوالاتي داريد و با مشكلاتي در اجرا مواجه شده ايد مطرح كنيد تا بررسي شود.

342 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  سه شنبه 9 بهمن1386    14:15 | ناصر جلالی  | 

كتاب اثربخشي كلي تجهيزات OEE

337 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  سه شنبه 9 بهمن1386    10:16 | ناصر جلالی  | 

كلاس جهاني و انواع OEE

لینک دانلود با کیفیت بالاتر

323 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  شنبه 22 دی1386    17:4 | ناصر جلالی  | 

حدود 10 روز پيش از نشريه علمي تخصصي سامانه در خصوص ارائه مقاله در کنفرانس نگهداري و تعميرات که فردا به مدت دو روز در تهران برگزار مي شود تماس گرفته شد با توجه به محدوديت زماني سه روزه براي آن ارائه آن در حد گرد آوري و سرو سامان دادن مطالبي در مورد اثربخشي کلي تجهيزات بسنده شد اين مقاله احتمالا" در کنفرانس ارائه نشود چون خيلي دير ارائه شد ، متاسفانه با اينکه در اين کنفرانس ثبت نام کرده ام و حتي بليط پرواز نيز تهيه شده بود ولي بدليل مشکلات کاري و خانوادگي براي اين دو روز امکان شرکت در کنفرانس را از دست رفت خيلي خوب مي شد دوستان و همکاران نت بخصوص اعضاي سايت را در آنجا ببينيم . متاسفانه برنامه ريزي کنفرانس در سال اخير چيزي حدود سه بار تغيير کرد!

عنوان اين مقاله : نقش شاخص اثر بخشي کلي تجهيزات OEE  در نگهداري و تعميرات کارخانجات صنعت خودرو و چک ليست ارزيابي آن – مي باشد که از سايت اثربخشي کلي تجهيزات مي توانيد دانلود کنيد.

302 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  دوشنبه 21 آبان1386    10:12 | ناصر جلالی  | 

در قسمت صفرم اين مجموعه سوالاتي طرح شد در اينجا پاسخ آن سوالات بر اساس تجربيات کسب شده در کاخانجات داده مي شود.آيا اين شاخص براي تامين کنندگان قطعات خودرو و هم چنين براي دو تامين کننده قطعات خودرو سازان اثري داشته است؟

ممکن است تاکنون سيستم و يا متولي براي

ادامه مطلب
297 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  چهارشنبه 4 مهر1386    13:32 | ناصر جلالی  | 
براي آنکه بر اثربخش بودن اجراي شاخص اثر بخشي کلي تجهيزات در کاخانجات نظارت داشته باشيد و اصلاحات لازمه را تعريف کنيد اين چک ليست مي تواند راهنماي خوبي باشد هم چنين از آن مي توانيد براي نحوه اجراي شاخص ايده بگيريد و استفاده کنيد:ادامه مطلب
296 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  دوشنبه 2 مهر1386    17:5 | ناصر جلالی  | 

اشاره شده بود که اثر بخشي کلي تجهيزات توسط دو تامين کننده عمده قطعات خودرو براي خودرو سازان سايپا و ايران خودرو به ترتيب سازه گستره سايپا و ساپکو مي باشند در ابتداي امر حدود 3 سال پيش سازه گستر سايپا و بعد از آن ساپکو در تامين کنندگان خويش محاسبه شاخص اثر بخشي کلي تجهيزات را به عنوان يک الزام اعلام کردند و حال بعد از گذشت حدود يک الي دو سال از اين موضوع در اکثر کارخانجات فعال در زمينه قطعات خودرو اين شاخص محاسبه مي گردد.

امّا:

 آيا اين شاخص براي تامين کنندگان قطعات خودرو و هم چنين براي دو تامين کننده قطعات خودرو سازان اثري داشته است؟

آيا تجربيات اجرائي آنها قابل استفاده براي صنايع ديگر مي باشد؟

استراتژي استفاده و محاسبه اين شاخص چه بوده است ؟

تامين کنندگان قطعات خودرو چه بهره اي از استفاده از اين شاخص برده اند؟

در آينده به اين شاخص با چه نگرشي نظر خواهد شد؟

چگونه جايگاه اين شاخص را در کارخانه خويش ايجاد کنيم؟

294 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  یکشنبه 1 مهر1386    10:35 | ناصر جلالی  | 
در خصوص نرم افزارهای مورد نیاز در فعالیتهای نت مباحث مختلفی را مطرح کرده ایم و هم چنین در مورد شاخص اثر بخشی کلی تجهیزات نیز مطالب زیادی نوشته شده است حدود یک الی دو سالی می شودکه این شاخص در صنعت خودرو سازی توسط ادامه مطلب
276 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  یکشنبه 10 تیر1386    12:58 | ناصر جلالی  | 
چند روز است روي مبحث نرم افزار اندازه گيري شاخص اثر بخشي کلي تجهيزات دارم کار مي کنم ضمن اينکه سايت مستقلwww.oee.irرا هم راه اندازي شده است و در دسترس همکاران مي باشد البته در فاز اول که احتمالا" يک ماهي طول بکشد در حال انتقال مطالب قبلي اينجا به آنجا هستم. البته جهت اطلاع دوستان بايد عرض شود دامنهwww.irantpm.irنيز ثبت شده است کهادامه مطلب
270 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  شنبه 29 اردیبهشت1386    10:54 | ناصر جلالی  | 
چند روز پیش مقاله را تحت عنوان بالا در مجله روش شماره 105 مطالعه می کردم برخی از نکات آن برای توصیه و توجه بیشتر به شاخصOEE مناسب بود  ادامه مطلب
235 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  یکشنبه 24 دی1385    10:6 | ناصر جلالی  | 
روز 30/6/1385 پنج شنبه هفته پیش کلاس اثربخشی کلی تجهیزات را برگزار کردم کلاس حدود 15 نفری می شد و در سه جلسه برگزار شد از نکات مثبت کلاس ارائه مثال عملی اجرا شدهادامه مطلب
171 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  شنبه 1 مهر1385    12:14 | ناصر جلالی  | 
بعد از آنکه فایل آموزشی اثربخشی کلی تجهیزات ارائه شد برخی از شرکت کنندگان در این زمینه سوالاتی داشتند که برخی از آنها رادر خود فایل آورده بودم و لیکن سوالی که به کرات آمده بود مبحث تناوب اندازه گیری این شاخص می باشد که در چه تناوبهایی اندازه گیری شود .ادامه مطلب
154 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  دوشنبه 13 شهریور1385    10:55 | ناصر جلالی  | 
چندی قبل یکی از دوستان وبلاگ در مورد استفاده و کاربرد شاخص اثر بخشی کلی تجهیزاتOEE در صنایع شیمیائی و پروسس دار پرسیده بود و در خصوص نحوه اجرای آن چند موضوع طرح شده بود در این خصوص باید عرض شود کهادامه مطلب
150 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  یکشنبه 12 شهریور1385    10:29 | ناصر جلالی  | 

 من و همکار سرکار خانم قديمي در شرکت خدمات مهندسي ره آورد گستره شرق داريم براي تهيه و گردآوري کتابOEE کار مي کنيم اين کتاب شامل ترجمه کتابچه هايOEE ، واژه نامه ، تجربيات اجرايي ، سوال و پاسخ هاي معمول در اين زمينه و غيره مي باشد.انشااله تا اواخر تابستان به چاپ و توزيع برسد.من فصول مختلف اين کتاب را به مرور در اينجا براي همکاران و دوستان فعال در زمينه نت قرار خواهم داد تا از پيشنهادات و نظرات آنها براي پر بار شدن اين کتاب استفاده کنم.

84 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  دوشنبه 5 تیر1385    9:50 | ناصر جلالی
آقاي مهندس تجويدي در ارائه متني با عنوان بوسيلهOEE گمراه نشويد به طرح نقدOEE  توسط نويسنده مقاله پرداخته اند يادم هست که قبلا" در اين خصوص نوشته بودم آياOEE شاخص مناسبي جهت اندازه گيري ميزان اثربخشي نت مي باشد؟ شما مي توانيد...ادامه مطلب
56 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  شنبه 9 اردیبهشت1385    11:58 | ناصر جلالی  | 
آقای Robert M. Williamson در مقاله ای تحت عنوان "بوسیله OEE گمراه نشوید" به نقد شاخص OEE و تاثیر استفاده از آن در شرکتهای امریکایی می پردازد 0 مقاله نسبتا طولانیست که در اینجا خلاصه ای از آن را ذکر می کنم 0 ادامه مطلب
59 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  شنبه 9 اردیبهشت1385    10:25 | علی اکبر برزگر  | 
اين سوال همکار گرامي جناب آقاي مهندس برزگر از وبلاگ وزين مديريت نگهداري و تعميرات برپايه تجارت است از اين فرصت استفاد مي کنم و قبل از تشريح پاسخم کمي به معرفي اين وبلاگ مي پردازم بايد بگويم يکي از نقاط قوت اين وبلاگ تمرکز بر روي مباحث ادامه مطلب
41 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  پنجشنبه 24 فروردین1385    10:44 | ناصر جلالی  | 

در آدرس زير http://esnips.com/web/tpm اکثر منابع و مراجع مفيد و موثر در محاسبهOEE که شامل کتابچه راهنما ، استاندارد ، نکات آموزشي و داده گستر محاسبهOEE و غيره را آورده ام و تقريبا" براي استفاده کنندگان داخلي کامل ترين منبع مي تواند باشد و پاسخ گوي خواسته هاي اصلي آنها خواهد بود فقط در هنگام راه اندازي و پياده سازي برخي نکات وجود دارد که بستگي به کارخانه و تجهيزات آن دارد دارد که بر حسب تجربه کسب مي شود که اگر سوالي بود طرح کنيد!  

23 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  شنبه 6 اسفند1384    9:26 | ناصر جلالی  | 
جناب آقاي مهندس برزگر در خصوص محاسبه شاخصTEEP(Total Effective Equipment Productivity) به فرمولهاي مختلف محاسبه آن اشاره کرده بودند.در کتابOverall Equipment Effectiveness (OEE) اشاره کاملي به اين ... ادامه مطلب
21 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  شنبه 29 بهمن1384    19:22 | ناصر جلالی  | 

در سايتmaintenance resources در قسمت معرفي کتب ، شما مي توانيد کتب و مراجع مفيد مورد استفاده درTPM را مشاهده کنيد دو کتاب در خصوصOEE معرفي شده است: ...

ادامه مطلب
19 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  دوشنبه 24 بهمن1384    16:23 | ناصر جلالی  | 

روز يک شنبه 16/11/84 با آقاي مهندس شادمهر نويسنده وبلاگ وزين مهندسان نت ايران جهت آشنائي و همکاري بيشتر تماس تلفني داشتم که زحمت کشيدن و موارد درخواستي را به اطلاعم رساندن که از همين جا از ايشان تشکر مي کنم.

اما چند سوال مطرح و مهم در زمينه محاسباتOEE :

1-      در محاسبه مولفه کيفيت (Quality rate) در فرمولOEE آيا چه نوع محصول برگشتي ناشي از کيفيت منظور است؟آيا فقط عيوب ناشي ...

ادامه مطلب
17 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  دوشنبه 17 بهمن1384    20:32 | ناصر جلالی  | 

مدت پروژه :3 ماه در 68 روز و  544 ساعت کاري مفيد  ميزان کل پيشرفت تاکنون 57 درصد

فاز اول : جمع آوري اطلاعات

  1. جستجو و جمع آوري اطلاعات از اينترنت
  2. تهيه كتابهاي مورد نياز
ادامه مطلب
13 موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  چهارشنبه 12 بهمن1384    22:21 | ناصر جلالی  | 

 

 در کارخانه نيروگستران خراسان)  توليد کننده باتري خودرو در استان خراسان شهر مشهد) کلاسOEE  را در يک دوره يک روزه 6 ساعته ارائه کردم و براي کليه مديران و سرپرستان اجرائي حدود 13 نفر اين دوره برگزار گرديد و پشت سر آنهم پروژه محاسبه شاخص اثربخشي جامع تجهيزاتOEE  در واحد شبکه زني کارخانه براي 4 دستگاه توليد شبکه هاي سربيو کلسيمي تعريف شد. هفته آينده مقدار OEE هر دستگاه براي 4 روز محاسبه خواهد شد و فرمهاي جمع آوري داده هاي نيز پر مي شود تا بعد از آن مراحل پروژه مطابق فرمت زير اجرا گردد:

1-      تشکيل تيم پروژه

2-      جمع آوري داده ها و اطلاعات براي 4 دستگاه در 4 روز

3-      محاسبه OEE هر دستگاه براي هر روز ( در 4 روز مذکور )

4-      پردازش اطلاعات و داده ها و تقسيم بندي آنها

5-      تعريف اقدامات اصلاحي مورد نياز و تحليل قابليت اجراي آنها

6-      تخمين منابع و تجهيزات مورد نياز و هزينه هاي آنها

7-      تهيه گانت اجراي اقدامات تعريف شده

8-      تأمين منابع مالي و تجهيزات

9-      اجراي اقدامات اصلاحي بر اساس گانت

10-   اندازه گيري مجدد شاخص OEE

11-   تهيه گزارش کامل از اجراي پروژه

در اين خصوص از وضعيت فعلي دستگاه حدود 25 الي 30 عکس تهيه شد .

موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  جمعه 23 دی1384    12:48 | ناصر جلالی

 

به طور کلي مشکلاتي  ( شش ضرر يا اتلاف عمده ) که موجب مي شود اتلاف در راندمان ابزار بوجود آيد و باعث ضرر سازمان مي شود به قرار زير ليست کرد :

1-      خرابي دستگاهها breakdowns

2-      اتلاف مربوط به تنظيم دستگاهها adjustments loss

3-      توقفات موقتي و دائمي دستگاهها small stops

4-     کم بودن سرعت کار Reduced Speed

5-      خرابي محصولات و دوباره کاري ها reworks

6-      اتلاف مربوط به شروع به کار دستگاهها startup losses

يکي از اهداف اصلي در TPM ريشه کن کردن اين شش تا است و در اندازه گيري شاخص OEE   مي توانيم مقادير اين شش ضرر را انداره گيري و بدست آوريم و با استفاده از يک نمودار پاراتو موارد عمده و اصلي را شناسائي کنيم و بر روي انها تمکر بيشتري داشته باشيم تا بتوانيم الويت بندي اقدامات را براي حذف کامل آنها برنامهريزي داشته باشيم.

موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  جمعه 23 دی1384    12:46 | ناصر جلالی

 

مقدار کلاس جهاني شاخصOEE  حدود 85% به بالا مي باشد موضوعي که در اين مقدار مهم است اينست که فقط عدد و ميزان 85% انحصارا" مدنظر نيست و شما مي بايست همچنان که در جدول کلاس جهاني قيد شده است مقادير سطح دسترسي ( Availability )، عملکرد ( Performance )  و کيفيت  ( Quality )نيز در محدوده اعلام شده قرار داشته باشند و در آنصورت هنگامي که مقادير را در هم ضرب کنيم عدد 85% براي OEE  معتبر و مورد پذيرش خواهد بود .

اما مفهوم عدد 60 % =OEE  ( به عنوان مثال براي يک دستگاه ) چيست ؟ به طور خلاصه يعني اينکه ما از 60 % پتانسيل دستگاه استفاده مي کنيم و الباقي آن 40 % اتلاف داريم ( رجوع شود به شش ضرر يا اتلاف بزرگ ) .

 در واقع در مبحث TPM از شاخصي به نام اثربخشي جامع تجهيزات OEE جهت روشن کردن ميزان تأثير شش اتلاف بزرگ و اندازه گيري ميزان سلامت عمومي تجهيزات استفاده مي شود . به طور متوسط در کارخانجات دنيا اين ميزان حدود 60 الي 70 % مي باشد و به اين معنا است که در کارخانجات تنها از 60 الي 70% توانائي و پتانسيل دستگاههاي خودشان بهره مي برند و لذا حدود 40 % ديگر فرصت جهت سود آوري و بهره وري پتانسيل بالقوه وجود دارد !!

موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  جمعه 23 دی1384    12:44 | ناصر جلالی

 

در اينترنت براي مبحث اثر بخشي جامع تجهيزاتOEE(Overall Equipment Effectiveness) سايت مستقلي به همين نام به آدرس www.oee.com  موجود مي باشد که شما مي توانيد کامل ترين مطالب را در اين خصوص مشاهده کنيد من قبلا" سايتهاي زيادي را در اين مورد جستجو کرده ام و مطالب زيادي را بدست آورده ام وليکن به نظرم کامل ترين مطالب در اين سايت بوده است لذا وقت خودتان را هدر ندهيد .در اين سايت بحث OEE در يک کتابچه به صورت فايلPDF   ارائه شده است اين کتابچه را در دست ترجمه دارم و بعد از آن تصميم دارم با اضافه کردن يک مثال عملي و پروژه اجرا شده در اين زمينه به صورت يک کتاب کوچک ارائه دهم . عناوين مطالب ارائه شده در اين سايت به قرار زير مي باشد :

Fast Track OEE

OEE Factors

Six Big Losses

World Class OEE

Calculating OEE

موضوع   اثربخشی کلی تجهیزات OEE  |  جمعه 23 دی1384    12:40 | ناصر جلالی

استفاده از مطالب ، نمودارها و عكسهاي سايت با ذكر: عنوان و آدرس سايتwww.irantpm.ir  بلامانع است.


Google Groups

اشتراك در انجمن گغتگو نت بهره ور فراگیر
نشانی پست الکترونیک
بازدید از این گروه